Dōitashimashite

Graag gedaan

Dōmo arigatō gozaimasu

Beleefdste bedankvorm (voor de les)

Ichi rei

Eenmaal buigen

Kamidana

Shinto-heiligdom (plaats)

Kamiza

Hoge zitplaats, altaar

Kashiwade

In de handen klappen (ceremonieel)

Mokuso yame

Einde mokuso

Mokuso

Je gedachten tot zwijgen brengen. Moment van contemplatie, met gesloten ogen en gecontroleerde ademhaling

Nirei

Tweemaal buigen

Oji rei

Begroeten met een buiging

Okuri rei

Buiging (gevend)

Onegai shimasu

Alstublieft (verzoek; voor de les)

Otogai ni rei

Groet naar elkaar

Rei san sōke

Drie-ademen-groet

Ritsu rei (tachi rei)

Rechtopstaande buiging

Sensei/shihan-ni-rei

Buiging voor de leraar

Shimoza

Lage zitplaats

Shinden ni rei

Buiging voor het heiligdom

Shinzen ni rei

Buiging voor het altaar

Tachi rei

Rechtopstaande buiging

Uke rei

Buiging (ontvangend)

Za rei

Zittende buiging

Anjin Ryūmei

Gemoedsrust als duidelijk doel

(hai) dōzo

“(ja), ga eerst”, alstublieft

Dōmo

Bedankt (informeel)

Dōjō

Plaats van de Weg

Gokaku geiko

Oefenen met een gelijke

Gomennasai

Sorry

Hai

Ja (akkoord met de vraag)

Hai wakarimashita

Ja, we hebben het begrepen

Hajimemashite

Hoe gaat het?

Ie

Nee (niet akkoord met de vraag)

Irasshaimase

Welkom, kom binnen

Itai

Je doet me pijn

Itadakimasu

Eet smakelijk

Jishu geiko

Alleen oefenen

Kakari geiko

“Aanvalsoefening”, ook trainen met senior

Kon’nichi wa

Goedemiddag

Konban wa

Goedenavond

Kono hon ga sukoshi demo o-yaku ni tatereba saiwai desu

Het zou me plezier doen als dit boek je helpt

Me geiko

“met de ogen” oefenen, door te kijken

Ohayō gozaimasu

Goedemorgen

Oyasumi nasai

Goedenacht

O-yomi itadaki arigatō gozaimasu

Bedankt voor het lezen

Sayōnara

Tot ziens

Shidō geiko

Oefenen door les te geven

Tori

Uitvoerder van een techniek

Uke

Aanvaller (ontvanger van een techniek)

Wakarimashitaka

Hebt u (het) begrepen?

Chakuza

In seiza gaan zitten

Hajime

Begin

Hantai

Tegengesteld

Ki o tsuki

Aandacht

Kiba dachi

Paardrijstand

Kiritsu

Sta recht

Kiza

Zitten op de tenen

Kotai

Wisselen

Mate

Wacht op instructies

Mawatte

Draaien

Seiretsu/keiretsu

Volgens graad gaan zitten/staan

Seiza

Traditionele zithouding (“correct zitten”)

Suware

Ga zitten

Yame

Klaar, stop met de oefening

Yōi

Klaar, bereid je voor

Zenkutsu dachi

Voorwaartse stand

Ashi

Been, voet

Ashikubi

Enkel

Atama

Hoofd

Empi

Elleboog

Haisoku

Wreef

Haitō

Duimkant van de hand

Hana

Neus

Hara

Buik

Hiza

Knie

Kagato

Hiel

Kansetsu

Gewricht

Kao

Gezicht (courant)

Karate

Chinese / Lege hand

Kata

Schouder

Kin

Kruis

Koshi

Heup

Kote

Pols; ook arm en hand (oorspronkelijk het arm-stuk van een harnas)

Kubi

Hals

Kuchi

Mond

Me

Ogen

Men

Gezicht

Mimi

Oren

Mune

Borst

Nakayubi

Middelvinger

Oyayubi

Duim

Shotei

Handpalm

Shutō

Pinkkant van de hand

Sokutō

Buitenkant voet

Te

Hand

Teisoku

Voetzool

Ude

Arm

Yubi

Vinger

Age

Omhoog

Ashi sabaki

Voetenwerk

Chūdan

Midden, tussen hoofd- en buikhoogte

Gedan

Laag, onder buikhoogte

Gohon

Vijfvoud

Hayanada

Snel zwaard: houding waarbij de handen vrij zijn om een zwaard te kunnen trekken

Hidari

Links

Hiki

Achterwaarts trekken

Irimi

Rechtstreeks in de techniek stappen

Jōdan

Hoog, hoofdhoogte

Kamae

Gevechtshouding

Mae

Voorwaarts

Mawashi

Draaien

Migi

Rechts

Mochimawari

Ronddraaien

Omote

Het zichtbare

Otoshi

Naar beneden

Sanbon

Drievoud

Shisei

Houding

Sotomawari

Naar buiten draaien

Tai sabaki

Beweging van het lichaam

Te sabaki

Beweging van de hand

Tenkan

Onrechtstreeks in de techniek stappen

Uchimawari

Naar binnen draaien

Ukemi

Rollen of vallen

Ura

Het onzichtbare, of onrechtstreeks

Ushiro

Achterwaarts

Yoko

Zijwaarts

Gyaku tsuki

Rechtstreekse stoot met de vuist, met tegengestelde been (meestal chūdan)

Morote tsuki

Rechtstreekse stoot met twee handen

Oi tsuki

Rechtstreekse stoot met de vuist, met voorste been (meestal chūdan).

Tate tsuki

Rechtstreekse stoot met gedraaide vuist (knokkels buiten)

Tsuki chūdan

Rechtstreekse stoot met de vuist, midden

Tsuki gedan

Rechtstreekse stoot met de vuist, laag

Tsuki jōdan

Rechtstreekse stoot met de vuist, hoog

Empi uchi

Elleboogstoot (indraaien)

Omote yokomen uchi

Binnenwaartse hoekslag

Shōmen uchi

Hamerslag (boven naar onder)

Ura uchi

Korte hoek (bijvoorbeeld uppercut)

Ura yokomen uchi

Buitenwaartse hoekslag

Yoko empi uchi

Zijwaartse elleboogstoot

Hiza geri

Knie-trap

Kagato geri

Trap met hiel

Kansetsu geri

Trap naar (knie-) gewricht

Kin geri

Trap naar het kruis

Mae geri

Voorwaartse trap

Mawashi geri

Draaitrap

Soto mawashi geri

Wagenwiel, buiten naar binnen

Uchi mawashi geri

Wagenwiel, binnen naar buiten

Ura mawashi geri

Haaktrap

Ushiro geri

Achterwaartse trap

Yoko geri

Zijwaartse trap

Hiraken

Knokkelvuist

Ippon nukite

Speerhand met één vinger

Koken

Gebogen pols

Koshi nage

Heupworp

Kote gaeshi

Pols omkeren (klem tekagami)

Kote hono gaeshi

Pols gedeeltelijk omkeren (klem nidan)

Nage

Werptechniek

Nakayubi ippon ken

Éénknokkelvuist (middenvinger)

Nukite

Speerhand

Oyayubi ipponken

Éénknokkelvuist (duim)

Seiken

Vuist

Tetsui

Hamervuist

Uraken

Omgekeerde vuist (knokkels binnen)

Age uke

Opwaartse armblokkering

Gedan barai

Lage buitenwaartse armblokkering

Jūji uke

Gekruiste blokkering (jōdan/gedan)

Shutō uke

Blok met meshand (an. uchi uke)

Soto uke

Elleboogblokkering, van buiten (naar binnen)

Uchi uke

Elleboogblokkering, van binnen (naar buiten)

Emon

Schouder

Eri

Kraag

Hakama sabaki

Wandelen, trainen en zitten met hakama

Hakama

Broekrok

- hera

Lepeltje achteraan

- koshi-ita

Harde achterkant

- momo dachi

beenstukken in de -soba dragen

- soba

V-vormige opening aan de zijkant

Haori

Overjas

Haori himo

Knoop van overjas

Keikogi

Oefenkledij

Ki (prefix) gi (suffix)

Kledij

Kohaku

Combinatie rood/wit, motief dat in Japan vaak terugkomt (vlag, ...)

Obi

Gordel

Tabi

Sokken

Uwagi

Vest

Zōri

Sandalen, (oorspr. houten)

Zubon

Broek

Dai shihan

Groot-shihan, eretitel, mag hoofd van de school vertegenwoordigen

Dan

Graad

Deshi

Student, leerling

Dohai

Iemand met dezelfde rang

Godan

Vijfde graad

Hakkō Ryū

School van het achtste licht

Hanshi

Eretitel voor mentorstudent, meestal een instructeur

Hombu

Hoofdkwartier

Jodai

Hoofd van de dōjō (oorspronkelijk “Kasteelbeheerder”)

Kōhai

Iemand lager in rang

Menkyo kaiden

Diploma voor volledige doorgift van de kunst

Menkyo

Een certificaat of diploma

Mudansha

Iemand zonder graad

Nidai Sōke

Hoofd van de school, tweede in lijn

Nidan

Tweede graad

Okuden shihan

Shihan met kennis van de geheime technieken.

Renshi

Eretitel voor iemand die toestemming heeft instructie te geven in alle aspecten van de kunst

Ryūhō

“Rug van de draak”, aangenomen naam van Shodai Sōke

Ryū

School, strekking, stroming

San dai kichū

“Drie grote pijlers”, hoogste eretitel die door de hombu wordt uitgereikt

Sandan

Derde graad

Senpai

Iemand hoger in rang

Sensei

“Hij die voor ging”, leraar

Shihan

Meester-instructeur, volleerd

Shodai Sōke

Hoofd van de school, eerste in lijn

Shodan

Eerste graad

Sōke

Hoofd van de school

Soto deshi

Externe student

Uchi deshi

Inwonend student die voltijds bij een sensei oefent en werkt, tegenwoordig benaming voor de leertijd naar shihan

Yawara

Oudere term voor jūjutsu, alternatieve lezing van 柔

Yondan

Vierde graad

Yotsume

Vier ogen (mon)

Yūdansha

Iemand met graad

Okuyama Yoshiji

Naam, voornaam

Okuyama-sensei

Okuyama als leraar

Sōke Okuyama

Okuyama als hoofd van de Hakkō Ryū

Okuyama Ryūhō

Okuyama met zijn aangenomen naam “ruggengraat van de draak”

Shodai Sōke

Hoofd van de school, eerste in lijn

Shodai Soke Okuyama Ryuho

Volledige aanspreektitel

零 / 〇

Rei / zero

Nul

一

Ichi

Eén

二

Ni

Twee

三

San

Drie

四

Chi / yon

Vier

五

Go

Vijf

六

Roku

Zes

七

Shichi / nana

Zeven

八

Hachi

Acht

九

Kyū

Negen

十

Jū

Tien

十一

Jū ichi

Elf

二十

Ni-ju

Twintig

百

Hyaku

Honderd

千

Sen

Duizend

Etc…

Aiki nage

Soepele worp

Aiki

Samenstelling van “ontmoeten” of “conformeren met” en “energie”

Atemi

Aanval: Slag, stoot

Aya

Weefpatroon

Benkei

Meridiaan, dwars over de borst

Den

Communicatie

Dori

Greep (zie verder)

Furi age

Opwaartse verdediging

Furi gyaku kubi jime

Verdediging met gekruiste wurging aan de hals

Furi hadaka jime

Verdediging met naakte wurging

Gaeshi

Omkeren

Gakun

Verfijnd optreden

Ganseki otoshi

Over het hoofd gooien

Gatame

Houden, houdgreep, controleren

Gensoku

Principe (achter een techniek)

Hadaka jime

“Naakte” wurging

Hagai jime

Dubbele nelson

Hakkō

Achtste licht

Hantachi

Half-staand (/zittend)

Hantachi waza

Half-staande technieken

Henka

Variaties (op techniek)

Hiki nage

Achterwaarts werpen

Hiza gatame

Controle op de knie

Ichinen

Enkele gedachte

Ite no hi

Geheim van de hand

Iten no hi

Geheim van het punt

Kake

Uitvoering van de techniek

Kanuchi

“Korte” slag

Kao ate

Slag naar gezicht

Kasa

Parasol

Kata mune

Schouder of borst

Kata

Reeks vooraf vastgelegde bewegingen die technieken bevatten

Kiai

Korte, krachtige kreet bij aanval

Kihon waza

Basistechnieken

Kihon

Basis, fundamenten

Kime

Focus

Kiza morote

Zijwaartse greep met twee handen, terwijl je op je tenen zit

Kiza morote osae dori

Zijwaartse controlegreep met twee handen, terwijl je op je tenen zit

Ki

Energie

Komi

Ophopen; (achtervoegsel) toepassen

Konoha gaeshi

Blad omdraaien

Koshi ori

Heup fixeren

Kubi jime

Wurging van de hals

Kubi jime dori

Wurggreep aan de hals

Kuden

Mondelinge overdracht

Kuzushi

Uit balans brengen

Maai

Gevechtsafstand

Mae uchi

Voorwaartse slag

Makikomi

Naar binnen draaien

Matsuba

Dennennaald

Men-tsuki

Slag met zwaard

Metsubushi

atemi naar het gezicht om je aanvaller kort af te leiden

Mune osae dori

Controlegreep aan de borst

Mochimawari

Rondsturen, -leiden

Morote

Beide handen

Nage

Werpen

Niho nage

Twee-richtingenworp (mae is voorwaarts)

Ninin

Twee personen

Nuki uchi

Zwaardslag

Oikake

Achtervolger

Okuden

Grondbeginselen, soms ook “geheime technieken”

Oku

Intern, inwendig, verborgen

Osae dori

Controlegreep

Osae

Vasthouden, neerdrukken

Otoshi

Werpen, naar de grond

Ryōte

Beide handen

Ryō

Beide

Sen

Timing

Shiho nage

Vier-richtingenworp

Shin gi tai

Geest, techniek en lichaam

Shinteki sayō

Mentale effecten

Shiraha

“Wit zwaard”: uit de schede

Shutō jime

Snijden met de zijkant van je hand

Soto

Buiten, buitenwaarts

Suki

Zwakke punten herkennen

Suwari

Zittend

Suwari waza

Zittende technieken

Tachi

Staand

Tachi waza

Staande technieken

Tanden

Energiecentrum uit de Chinese meridianengeneeskunde (zwaartepunt)

Tekagami

Hand-spiegel, spiegelhand

Tekiyō

Toepassingen (van techniek)

Tsue

Wandelstok

Tsuki iri

Aankomende stoot

Tsukikomi

Stoot naar binnen

Tsuki ryūfu

Stoot opvangen

Tsukuri

Positioneren, Inkomen

Ude osae dori

Controlegreep aan de arm

Uchikomi

Slag, “naar het midden”

Uchi komi dori

Greep op slag naar het midden

Uchi tenshi nage

Hemel- en aardeworp

Uchi

Slag; of binnen, binnenwaarts (vs. soto)

Ushiro zeme

Aanval in de rug

Ushiro zeme otoshi

Worp bij aanval in de rug

Waza

Techniek

Yoko katate

Zijwaartse greep met de hand

Yoko katate osae dori

Controlegreep op zijwaartse greep met de hand

Zanshin

Rustige alertheid, en afwerking

Zeme

Aanval

Dori

Grijpen, vatten

Emon dori

Schouder (kledij) grijpen

Eri dori

Kraag grijpen

Kote dori

Pols grijpen

Hantai dori

Gekruist grijpen

Jinite dori

Parallel grijpen

Kata dori

Schouder (lichaamsdeel) grijpen

Katate dori

Met één hand grijpen

Morote dori

Met twee handen één arm grijpen

Mune dori

Borst grijpen

Obi dori

Gordel grijpen

Ryōte dori

Met twee handen beide armen grijpen

Tsukimi dori

Stoot grijpen (samenstelling van tsuki en dori)

Tsukomi dori

Stoot grijpen (van “binnendringende beweging”)

Ude dori

Bovenarm grijpen

Ushiro ryō kata dori

Achterwaarts beide schouders grijpen

Ushiro tekubi dori

Achterwaarts beide armen grijpen

Budō

Weg van de krijgskunst

Budōka

Beoefenaar van de weg van de krijgskunst

Bujutsu

Kunst van de oorlogvoering

Bushidō

Weg van de krijger, ridderlijkheid

Bushi

Krijger

Bu

Militair

Goshin dō

Zelfverdediging

Hiragana

Fonetische, versimpelde schrijfwijze van het Japans

Ippon

Één punt

Jūdō

Zachte, flexibele, toegeeflijke, ... weg

Jūjutsu

Zachte, flexibele, toegeeflijke, ... kunst: 柔術

Jūjutsuka

Beoefenaar van de zachte kunst

Kanji

Klassieke schrijfwijze van het Japans, oorspronkelijk met Chinese karakters

Katakana

Fonetische, versimpelde schrijfwijze van het Japans, gebruikt voor leen- en vreemde woorden

Niho

Twee richtingen

Shiho

Vier richtingen

Ho

Richting